Triệu Chứng Cúm A — Phân Biệt Với Cảm Lạnh Thường

Cúm A (Influenza A) là bệnh hô hấp lây nhiễm do virus cúm A gây ra.

Virus cúm A có nhiều chủng khác nhau (A(H1N1), A(H3N2), A(H5N1) — cúm gia cầm, v.v.), và mỗi mùa có thể xuất hiện những chủng mới.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), cúm A gây ra 3-5 triệu ca bệnh nặng và 250.000-500.000 ca tử vong mỗi năm trên thế giới.

Tại Việt Nam, cúm A là bệnh thường gặp, đặc biệt vào mùa lạnh (tháng 11-3).

Virus cúm A lây truyền qua giọt bắn khi nước khác hít thở, ho, hắt hơi, hoặc tiếp xúc trực tiếp với các bề mặt bị nhiễm.

Thời gian ủ bệnh là 1-4 ngày (trung bình 2 ngày), và người nhiễm có thể lây cho người khác từ 1 ngày trước khi có triệu chứng đến 5-7 ngày sau khi bệnh phát triển.

Vì vậy, việc nhận diện sớm và cách ly là rất quan trọng để tránh lây lan.

Mặc dù cúm A và cảm lạnh thường đều gây triệu chứng hô hấp, nhưng chúng có những khác biệt quan trọng: CÚM A: 1.

Sốt cao (38,5-40°C trở lên): Đột ngột, kéo dài 3-7 ngày. 2.

Mệt mỏi: Rất mệt, không muốn hoạt động, kéo dài 1-2 tuần. 3.

Nhức cơ và khớp: Nhức toàn thân, nhất là chân tay. 4.

Ho: Ho khan hoặc có đờm, thường sau 2-3 ngày sốt. 5.

Đau họng: Có thể có nhưng không phải triệu chứng chính. 6.

Sổ mũi: Hiếm hặc, nếu có thì không nhiều. 7.

Xuất hiện đột ngột: Bệnh phát triển nhanh trong vài giờ. CẢMA LẠNH THƯỜNG: 1.

Sốt thấp hoặc không sốt: Nếu sốt thì dưới 38,5°C, hoặc không sốt. 2.

Mệt mỏi: Mức độ nhẹ, có thể hoạt động. 3.

Nhức cơ: Hiếm hoặc rất nhẹ. 4.

Ho: Hiếm, hoặc ho nhẹ với đờm. 5.

Đau họng: Phổ biến, thường là triệu chứng đầu tiên. 6.

Sổ mũi và xì mũi: Phổ biến, là triệu chứng chính. 7.

Xuất hiện dần dần: Bệnh phát triển trong 1-2 ngày. TÓMLẠI: Cúm A thường bắt đầu đột ngột, sốt cao, mệt mỏi nặng, nhức cơ.

Cảm lạnh thường bắt đầu dần dần, sốt thấp, sổ mũi, đau họng.

Nếu bạn nghi ngờ mắc cúm, hãy đi khám để xác nhận bằng xét nghiệm (nhanh hoặc RT-PCR).

Cúm A có thể gây ra những biến chứng nặng nề, đặc biệt ở những người có nguy cơ cao: 1.

Viêm phổi: Là biến chứng phổ biến nhất, nguy hiểm, đôi khi cần nhập viện. 2.

Viêm cơ tim: Inflammation của cơ tim, gây khó thở, đau ngực, có thể gây suy tim. 3.

Viêm não và viêm màng não: Hiếm hặc nhưng nguy hiểm, gây co giật, hôn mê. 4.

Hội chứng sốc nhiễm khuẩn: Áp lực máu giảm đột ngột, cần cấp cứu. 5.

Suy hô hấp cấp: Cần thở máy hoặc trợ hô hấp. 6.

Nhiễm trùng huyết: Khi virus hoặc vi khuẩn thứ cấp xâm nhập vào máu. 7.

Xói cơ (rhabdomyolysis): Giải phóng myoglobin từ cơ vào máu, gây suy thận.

Nhóm nguy cơ cao gồm: 1.

Trẻ em dưới 5 tuổi, đặc biệt dưới 2 tuổi. 2.

Người trên 65 tuổi. 3.

Phụ nữ mang thai hoặc vừa sinh. 4.

Người có các bệnh lý mạn tính (hen suyễn, tiểu đường, bệnh tim, bệnh phổi). 5.

Người có miễn dịch suy yếu (HIV/AIDS, đang trị bệnh ung thư). 6.

Người béo phì (BMI > 30).

Nếu bạn thuộc nhóm nguy cơ cao, hãy tìm kiếm sự chăm sóc y tế sớm và xem xét tiêm vaccine cúm.

Hầu hết những trường hợp cúm A nhẹ đến trung bình có thể điều trị tại nhà: 1.

Nghỉ ngơi: Ở nhà nghỉ, tránh hoạt động nặng.

Cơ thể cần năng lượng để chống virus. 2.

Uống đủ nước: Uống nhiều nước, nước ấm, cơm canh để tránh mất nước (dehydration).

Nước ấm giúp giảm nhức cơ. 3.

Hạ sốt: Dùng paracetamol (acetaminophen) hoặc ibuprofen theo liều khuyến cáo.

Tránh aspirin ở trẻ em vì nguy cơ Reye syndrome. 4.

Ăn uống nhẹ: Ăn cơm nhạt, canh, trứng, gà luộc, rau xanh.

Tránh đồ dầu mỡ, cay, nặng. 5.

Cách ly: Ở một phòng riêng, đeo khẩu trang, rửa tay thường xuyên để tránh lây cho người khác. 6.

Sử dụng thuốc kháng virus: Nếu được bác sĩ kê đơn (oseltamivir/Tamiflu), dùng trong 48 giờ đầu tiên để có hiệu quả tốt nhất.

Giảm khoảng 1 ngày bệnh. 7.

Khí ẩm: Sử dụng máy tạo độ ẩm để giảm ho và khó thở. 8.

Theo dõi triệu chứng: Ghi chép nhiệt độ, biểu hiện để theo dõi tiến triển.

Hầu hết những người bình thường sẽ khỏi sau 1-2 tuần, nhưng mệt mỏi có thể kéo dài 3-4 tuần.

Bạn cần tìm kiếm chăm sóc y tế ngay lập tức nếu có những triệu chứng sau: 1.

Khó thở hoặc thở nhanh: Mặc dù không vận động, khó thở là dấu hiệu viêm phổi hoặc suy hô hấp. 2.

Đau ngực hoặc áp lực ở ngực: Có thể là viêm cơ tim hoặc viêm phổi. 3.

Co giật hoặc mất ý thức: Dấu hiệu viêm não. 4.

Sốt rất cao (trên 40°C) không hạ với thuốc: Sốt kéo dài hoặc quay lại sau khi hạ. 5.

Mệt mỏi cực độ hoặc mất phương hướng: Không đáp ứng với người xung quanh. 6.

Nôn hoặc tiêu chảy nặng: Gây mất nước, yếu đi. 7.

Môi hoặc móng tay tím tái: Dấu hiệu thiếu oxygen. 8.

Đau đầu dữ dội hoặc cứng cổ: Có thể là viêm màng não. 9.

Người trên 65, bà bầu, trẻ nhỏ, người có bệnh lý mạn tính bắt đầu có triệu chứng nặng.

Trong những trường hợp này, hãy gọi xe cấp cứu hoặc đi đến bệnh viện ngay lập tức.

Phòng ngừa cúm A bằng những cách đơn giản: 1.

Tiêm vaccine cúm: Vaccine cúm là phương pháp phòng ngừa tốt nhất.

Nên tiêm mỗi năm, đặc biệt là mùa cúm (tháng 11-3).

Tất cả mọi người từ 6 tháng tuổi trở lên nên tiêm. 2.

Rửa tay thường xuyên: Rửa tay bằng xà phòng và nước sạch ít nhất 20 giây, đặc biệt sau khi ra ngoài, trước khi ăn, sau khi ho/hắt hơi. 3.

Tránh chạm vào mặt: Virus cúm xâm nhập qua mắt, mũi, miệng. 4.

Đeo khẩu trang: Khi ở những nơi đông đúc hoặc nếu bạn bị cúm. 5.

Tránh tiếp xúc gần với người bị cúm: Cách nhau ít nhất 1-2 mét. 6.

Ho/hắt hơi vào khuỷu tay hoặc giấy: Không ho/hắt hơi vào không khí. 7.

Sử dụng thuốc kháng virus (prophylaxis): Nếu tiếp xúc gần với người bị cúm, bác sĩ có thể kê oseltamivir để phòng ngừa. 8.

Duy trì miễn dịch: Ăn lành mạnh, ngủ đủ (7-9 giờ mỗi đêm), tập thể dục, giảm căng thẳng. 9.

Cách ly khi bị cúm: Ở nhà từ khi có triệu chứng cho đến 24 giờ sau khi không còn sốt (không dùng thuốc hạ sốt).

Từ góc độ Dược sĩ Circa, chúng tôi nhấn mạnh: Tiêm vaccine cúm mỗi năm là quyết định tốt nhất để phòng ngừa cúm A, đặc biệt nếu bạn thuộc nhóm nguy cơ cao.