Ung Thư Đại Tràng — Ai Cần Nội Soi Sớm?

Theo dữ liệu từ GLOBOCAN 2020, Việt Nam có khoảng 15.000 ca mắc ung thư đại tràng mới mỗi năm và 8.500 ca tử vong.

Ung thư đại tràng đứng thứ 3 trong các loại ung thư phổ biến ở Việt Nam, sau ung thư gan và ung thư phổi.

Theo Bệnh viện K, tỷ lệ mắc tăng 2-3% mỗi năm, đặc biệt ở những người sống ở thành phố với lối sống phương Tây.

Tuổi mắc bình thường là 60-70 tuổi, nhưng ngày càng có nhiều bệnh nhân trẻ tuổi được phát hiện.

Phần lớn bệnh nhân phát hiện ở giai đoạn muộn, chủ yếu do không biết các triệu chứng hoặc ngại nội soi.

Tuy nhiên, nếu phát hiện ở giai đoạn sớm (giai đoạn I), tỷ lệ sống 5 năm có thể đạt 85-90%.

Nội soi đại tràng không chỉ giúp phát hiện ung thư mà còn có thể loại bỏ polyp lành tính trước khi biến thành ung thư, giảm nguy cơ mắc ung thư đến 80%.

Những triệu chứng sớm của ung thư đại tràng thường không rõ ràng, có thể dễ nhầm lẫn với các bệnh tiêu hóa khác.

Hãy chú ý những thay đổi kéo dài: 1.

Thay đổi thói quen đại tiện: Táo bón, tiêu chảy hoặc xen kẽ, kéo dài hơn vài tuần. 2.

Chảy máu hoặc có máu trong phân: Máu tươi hoặc máu tối. 3.

Cảm giác không hoàn toàn khi đại tiện: Luôn cảm giác muốn đi tiêu nhưng không thể. 4.

Đau bụng hoặc chuột rút: Đau kéo dài ở vùng bụng dưới. 5.

Mất cân đột ngột: Giảm cân không ý định. 6.

Mệt mỏi hoặc suy nhược: Cảm giác không có năng lượng, có thể liên quan đến thiếu máu. 7.

Khối u ở bụng: Có thể cảm thấy được khối cứng ở bụng. 8.

Buồn nôn hoặc nôn: Đặc biệt nếu ung thư gây tắc ruột.

Nếu bạn có bất kỳ triệu chứng nào kéo dài hơn 2 tuần, hãy đi khám bác sĩ.

Một số người có thể không có triệu chứng gì nhưng vẫn mắc ung thư, đó là tầm soát định kỳ được khuyến cáo.

Khuyến cáo nội soi đại tràng từ các tổ chức y tế hàng đầu (Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ, Tổ chức Y tế Thế giới): 1.

Người có nguy cơ trung bình (không có yếu tố nguy cơ): Bắt đầu nội soi từ tuổi 45, lặp lại mỗi 10 năm nếu kết quả bình thường. 2.

Người có tiền sử polyp: Nội soi 3-5 năm một lần, tùy theo kích thước và loại polyp. 3.

Người có tiền sử ung thư đại tràng trong gia đình: Bắt đầu từ tuổi 40 hoặc 10 năm trước tuổi mắc bệnh của người thân, lặp lại mỗi 5 năm. 4.

Người có chứng viêm ruột mạn tính (viêm loét ruột hoặc Crohn): Nội soi từ tuổi 50 hoặc 15 năm sau khi chẩn đoán. 5.

Người mắc bệnh di truyền (polyp tuyến gia đình, ung thư đại tràng không polyp di truyền): Tư vấn với bác sĩ về lộ trình tầm soát. 6.

Người có triệu chứng nghi ngờ: Nội soi ngay để chẩn đoán xác định.

Nếu bạn không chắc có nên nội soi hay không, hãy tư vấn với bác sĩ tổng quát hoặc chuyên khoa tiêu hóa.

Nội soi đại tràng là một thủ thuật để kiểm tra toàn bộ đại tràng.

Dưới đây là quy trình chi tiết: 1.

Chuẩn bị: Bạn sẽ nhận được hướng dẫn về cách làm sạch ruột (thường bằng dung dịch đặc biệt uống tối hôm trước hoặc sáng hôm nội soi). 2.

Gây mê: Bác sĩ sẽ dùng thuốc gây mê nhẹ để bạn thoải mái. 3.

Kiểm tra: Bác sĩ đưa ống nội soi (có camera nhỏ) qua hậu môn vào đại tràng, quan sát toàn bộ ruột. 4.

Loại bỏ polyp: Nếu phát hiện polyp, bác sĩ có thể loại bỏ ngay bằng dây cắt điện. 5.

Lấy mẫu: Nếu cần, bác sĩ sẽ lấy mẫu mô để sinh thiết. 6.

Hoàn tất: Thủ thuật thường kéo dài 30-60 phút.

Sau nội soi, bạn sẽ được theo dõi khoảng 1-2 giờ cho đến khi thuốc gây mê mất tác dụng.

Bạn có thể về nhà với một người thân.

Trong vòng 24 giờ tránh lái xe hoặc vận hành máy móc.

Kết quả thường có trong 1-2 tuần.

Chế độ ăn đóng vai trò quan trọng trong phòng ngừa ung thư đại tràng.

Những thay đổi trong chế độ ăn có thể giảm nguy cơ lên đến 30-40%: 1.

Tăng rau xanh và trái cây: Ít nhất 5 phần mỗi ngày, giàu chất xơ và chất chống oxy hóa. 2.

Tăng chất xơ: Từ ngũ cốc nguyên hạt, đậu, hạt.

Ít nhất 25-30g chất xơ mỗi ngày. 3.

Hạn chế thịt đỏ: Ít hơn 500g mỗi tuần.

Tránh thịt chế biến (giăm bông, xúc xích). 4.

Hạn chế thực phẩm chứa chất béo cao: Đặc biệt chất béo bão hòa. 5.

Hạn chế đồ uống có đường: Nước ngọt, nước trái cây, đồ ngọt. 6.

Duy trì cân nặng lành mạnh: BMI 18,5-24,9. 7.

Tập thể dục: Ít nhất 30 phút mỗi ngày. 8.

Hạn chế rượu: Không uống hoặc tối đa 1-2 ly mỗi ngày. 9.

Bỏ thuốc lá: Nếu đang hút. 10.

Uống nhiều nước: Ít nhất 2 lít mỗi ngày.

Những thay đổi nhỏ này có thể có tác động lớn đến sức khỏe ruột đại của bạn.

Từ góc độ chăm sóc sức khỏe toàn diện, chúng tôi khuyên: 1.

Nếu bạn từ 45 tuổi trở lên, hãy tư vấn với bác sĩ về nội soi định kỳ. 2.

Nếu bạn có tiền sử gia đình mắc ung thư đại tràng, bắt đầu tầm soát sớm hơn (từ 40 tuổi). 3.

Đừng sợ nội soi — đó là một thủ thuật an toàn và có thể cứu sống bạn bằng cách phát hiện và loại bỏ polyp trước khi trở thành ung thư. 4.

Thực hiện thay đổi chế độ ăn ngay bây giờ — tăng rau xanh, hạn chế thịt đỏ, ăn nhiều chất xơ. 5.

Duy trì hoạt động thể chất và cân nặng lành mạnh. 6.

Nếu bạn có triệu chứng nghi ngờ (chảy máu, thay đổi thói quen đại tiện), hãy đi khám ngay.

Nhớ rằng, phòng ngừa luôn tốt hơn chữa trị.

Hãy chủ động bảo vệ sức khỏe đại tràng của bạn!