Ung Thư Vú — Hướng Dẫn Tự Khám Tại Nhà

Theo GLOBOCAN 2020, Việt Nam có khoảng 35.000 ca mắc ung thư vú mới mỗi năm và 10.000 ca tử vong.

Ung thư vú đứng thứ nhất trong các loại ung thư ở phụ nữ Việt Nam, chiếm khoảng 32% tổng số ca ung thư nữ.

Tuổi mắc trung bình là 50-60 tuổi, nhưng ngày càng nhiều phụ nữ trẻ (25-40 tuổi) được phát hiện mắc.

Theo Bệnh viện K, khoảng 70-80% bệnh nhân ung thư vú được phát hiện ở giai đoạn II hoặc muộn hơn, chủ yếu do không tự khám hoặc không biết các dấu hiệu sớm.

Tuy nhiên, nếu phát hiện sớm ở giai đoạn 0-I, tỷ lệ sống 5 năm lên đến 90-95%.

Tự khám vú định kỳ 1 lần mỗi tháng và mammogram từ tuổi 40-45 có thể giúp phát hiện ung thư sớm hơn, tăng cơ hội điều trị thành công đáng kể.

Nên tự khám vú 1-2 tuần sau ngày đầu tiên của chu kỳ kinh, khi vú ít sưng.

Dưới đây là 5 bước: 1.

Đứng trước gương, tay để hai bên hông.

Quan sát hai vú để so sánh: có khác biệt về kích thước, hình dạng hoặc màu sắc không? Tìm các vết lõm, nước hay máu từ núm vú. 2.

Nâng hai tay lên đầu, xoay người sang trái rồi sang phải để quan sát từ các góc khác nhau. 3.

Nằm xuống, đặt chiếc gối dưới bầu ngực bên phải.

Dùng 3 ngón tay (trỏ, giữa, áp út) của tay trái để khám vú phải bằng động tác tròn từ từ, từ ngoài vào trong.

Chia vú thành 4 phần (thượng ngoài, thượng trong, hạ ngoài, hạ trong) và khám cả núm vú. 4.

Lặp lại bước 3 với vú bên trái. 5.

Kiểm tra liquid từ núm vú: Nhẹ nhàng ấn núm vú xem có chất lỏng ra hay không.

Đây là cách khám đơn giản nhất.

Nếu tìm thấy bất kỳ khối cứng, vết lõm, hay chất lỏng bất thường, hãy đi khám bác sĩ ngay.

Nhớ rằng, phần lớn khối u ở vú là lành tính, nhưng tầm soát sớm vẫn rất quan trọng.

Những dấu hiệu sau cần được khám ngay: 1.

Khối cứng hoặc sùi trong vú: Có thể là khối u, mặc dù phần lớn khối u ở vú là lành tính. 2.

Chảy máu hoặc chất lỏng từ núm vú: Đặc biệt là máu tươi từ một núm vú. 3.

Thay đổi kích thước hoặc hình dạng của vú: So sánh hai bên. 4.

Vú bị sưng, đỏ hoặc nóng: Có thể là viêm, nhưng cần kiểm tra. 5.

Vú có vết lõm hoặc nếp nhăn bất thường: Khác với các nếp da bình thường. 6.

Núm vú bị sùi, lõm vào, hoặc có vết loét. 7.

Hạch sưng ở nách: Có thể liên quan đến ung thư vú. 8.

Đau vú kéo dài ở một vị trí cụ thể: Đặc biệt nếu kéo dài hơn 2 tuần.

Lưu ý: Đau vú không phải là dấu hiệu phổ biến của ung thư vú.

Phần lớn các thay đổi ở vú không phải ung thư, nhưng tất cả các thay đổi bất thường đều cần được kiểm tra bởi bác sĩ để yên tâm.

Ngoài tự khám, phụ nữ nên tầm soát định kỳ bằng mammogram hoặc siêu âm: Mammogram (chụp vú): 1.

Là phương pháp tầm soát chuẩn vàng cho ung thư vú. 2.

Khuyến cáo từ tuổi 40-45, mỗi 1-2 năm nếu bình thường. 3.

Từ tuổi 50 trở lên, mỗi 2-3 năm. 4.

Nếu có tiền sử gia đình, nên bắt đầu từ tuổi 30-35. 5.

Chi phí khoảng 500.000-1.000.000 đồng.

Siêu âm vú: 1.

Thích hợp cho phụ nữ trẻ (dưới 40 tuổi) hoặc vú dạ. 2.

Không có bức xạ, an toàn cho phụ nữ mang thai. 3.

Có thể phát hiện khối u chứa dịch. 4.

Chi phí khoảng 300.000-500.000 đồng.

Combination screening (Mammogram + siêu âm): 1.

Kết hợp cả hai phương pháp để độ chính xác cao hơn. 2.

Khuyến cáo cho phụ nữ có vú dạ hoặc nguy cơ cao. 3.

Chi phí khoảng 800.000-1.500.000 đồng.

Hãy tư vấn với bác sĩ chuyên khoa để quyết định phương pháp tầm soát phù hợp nhất cho bạn.

Mặc dù không thể phòng ngừa hoàn toàn, các bước sau có thể giảm nguy cơ: 1.

Duy trì cân nặng lành mạnh: BMI 18,5-24,9.

Béo phì tăng nguy cơ. 2.

Tập thể dục: Ít nhất 150 phút mỗi tuần (vừa phải) hoặc 75 phút mỗi tuần (cường độ cao). 3.

Hạn chế rượu: Không uống hoặc tối đa 1 ly mỗi ngày.

Rượu tăng nguy cơ 20-30%. 4.

Bỏ hút thuốc: Nếu đang hút. 5.

Ăn lành mạnh: Nhiều rau xanh, trái cây, hạn chế thịt đỏ và chế biến, hạn chế chất béo bão hòa. 6.

Cho con bú: Nếu có con, cho con bú giảm nguy cơ ung thư vú 5-10%. 7.

Hạn chế hormone thay thế tế bào (HRT): Nếu khả năng, tránh dùng HRT quá lâu. 8.

Tầm soát định kỳ: Là cách quan trọng nhất để phát hiện sớm. 9.

Biết lịch sử gia đình: Nếu mẹ, chị em, hoặc bà mắc ung thư vú, nguy cơ tăng 5 lần. 10.

Tự khám định kỳ: Mỗi tháng 1 lần.

Những thay đổi nhỏ này có thể làm lớn sự khác biệt cho sức khỏe vú của bạn.

Từ kinh nghiệm tại Circa, chúng tôi khuyên phụ nữ: 1.

Bắt đầu tự khám vú từ tuổi 20 — điều này giúp bạn làm quen với vú của mình và phát hiện bất kỳ thay đổi bất thường. 2.

Đặt lịch nhắc nhở hàng tháng để tự khám — chẳng hạn, vào ngày cuối cùng của mỗi tháng. 3.

Nếu bạn từ 40-45 tuổi trở lên, hãy tầm soát bằng mammogram mỗi 1-2 năm. 4.

Không sợ hãi nếu phát hiện khối u — phần lớn khối u ở vú (80-90%) là lành tính.

Tuy nhiên, chỉ bác sĩ chuyên khoa mới có thể xác nhận. 5.

Nếu có tiền sử gia đình, thông báo ngay cho bác sĩ để lập kế hoạch tầm soát sớm hơn. 6.

Duy trì lối sống lành mạnh: ăn uống cân bằng, tập thể dục, không hút thuốc, hạn chế rượu. 7.

Hãy coi tầm soát ung thư vú là một phần của chăm sóc sức khỏe định kỳ, giống như kiểm tra mắt hay chân răng.

Nhớ rằng, phòng ngừa và phát hiện sớm là cách tốt nhất để bảo vệ sức khỏe vú của bạn!